Leren leren in groep 7 en 8: de beste voorbereiding op de brugklas

Naar de brugklas

Je verheugt je op je nieuwe school straks. Je bent eraan toe. Maar het is ook best spannend. Nieuwe vakken. Verschillende docenten met hun eigen manieren van lesgeven. Een agenda die je moet bijhouden. Huiswerk, en natuurlijk de toetsen en het leren zelf. Maar hé, de eindtoets wijst uit dat je het kan, dus je kijkt er vol vertrouwen naar uit.

In de praktijk blijkt het voor veel leerlingen ingewikkelder dan gedacht. De eerste cijfers vallen tegen, het overzicht ontbreekt en structuur ontbreekt. De meeste leerlingen weten niet hoe ze het leren aan moeten pakken. Het plannen en maken van huiswerk, aantekeningen maken, de kern uit een tekst halen, grip krijgen op wat voor jou wel en niet werkt: het zijn allemaal zaken die op de basisschool niet echt aan de orde zijn geweest.

Zelfregulerend leren 

Het eigen leerproces plannen, monitoren en jezelf evalueren is voor veel leerlingen onbekend terrein. Zelfregulerend leren gaat niet vanzelf. Dat vergt kennis, instructie en oefening. Hoe motiveer je jezelf als wat minder gaat? Hoe weet je wat jij nodig hebt voor een goed cijfer? Hoe weet je welke leerstrategie je het beste in kunt zetten?

Leerstrategieën zijn manieren van leren die informatie via onze zintuigen naar het langetermijngeheugen brengen. Onderzoek bewijst dat leerlingen die de juiste strategieën weten in te zetten, het beter doen op school. Niet alleen de cijfers verbeteren; ze hebben meer zelfvertrouwen en hebben minder last van toets stress.

Er met vallen en opstaan achter komen kost tijd en ondermijnt het zelfvertrouwen.

Daarom is het belangrijk om leerlingen al in groep 7 en 8 kennis te laten maken met verschillende leerstrategieën.  

Elk brein leert anders, en heeft sterke en zwakke leeringangen. Het is belangrijk om te weten waar je talenten liggen. Als je luisterend sterk bent, dan passen auditieve en analytische leerstrategieën het beste bij jou. Dat sluit goed aan bij het schoolsysteem. Ben je echter meer van het kijken? Dan werken visuele strategieën beter. Ben je goed in lezen en taal? Dan zijn verbale manieren van leren passend. En ben je een doener; zit je niet graag stil? Dan is bewegend leren zinvol. Daarbij verschilt de beste aanpak ook per vak. Kunnen switchen van de ene naar de andere strategie geeft leerlingen een keuze om te leren met het beste resultaat.

Kortom: op de basisschool zou leren leren veel meer aandacht moeten krijgen. Maak leerlingen al vroeg bewust van wat school verwacht. Geef ze de juiste tools om met zelfvertrouwen hun studietijd in te gaan.

Compleet lespakket

Dat is wat we met de lessen van de LEREN LEREN Methode beogen: leerlingen kennis laten maken met leerstrategieën die aansluiten bij de verschillende leeringangen. Ook komen metacognitieve vaardigheden aan bod, zoals plannen, organiseren en evalueren. De interactieve lessen bevatten tevens werkvormen gericht op zelfvertrouwen en motivatie.

Een compleet en bewezen lessenpakket van enkele lesuren dat leerlingen in de bovenbouw van de basisschool een stevige basis geeft voor hun hele verdere studietijd.

Enkele adviezen uitgelicht:

• Trek op tijd aan de bel. Geef op tijd aan (bij je ouders, mentor of een docent die je vertrouwt) dat je het niet meer kunt volgen of niet meer weet. Ga niet zelf modderen.

• Wees actief in de klas. Wees niet bang om vragen te stellen. Fouten maken mag. Het gaat om leren, niet om het juiste antwoord te geven.

• Zet je wekker’s morgens een kwartiertje eerder. Dan heb je wat tijd over, mocht er iets misgaan of tussenkomen.

• Maak vaste patronen voor terugkerende handelingen. Ga bijvoorbeeld na school eerst aan je huiswerk dan ontspannen en doe na het eten nog een laatste controle. Pak de avond voor je naar school gaat je tas al in: doe dit op volgorde van je rooster die dag.

• Geef je brein de juiste brandstof. Drink voldoende water en zorg voor natuurlijke suikers en langzame koolhydraten, zoals fruit, volkorenproducten en noten. (Snoep, cola en koek maken je hersenen juist suf.) Daarnaast heeft je brein zuurstof nodig. Frisse lucht geeft een boost, dus ga naar buiten! En tot slot: geef je brein en je ogen regelmatig pauze. Las tijdens het leren elk half uur een korte pauze in van 3 minuten: beweeg, snuif frisse lucht en drink/eet wat. (Geen scherm dus ☺).

• Spreid je leerwerk. 3 x een half uur leren werkt beter dan 1,5 uur achter elkaar leren. Lesstof meerdere keren herhalen is effectiever dan alles in één keer erin stampen. Wissel maakwerk en leerwerk af.

• Geef thuis je boeken/schriften van elk vak een eigen plank. Zo vind je je spullen snel terug. Een vaste kleur van kaft, schrift en penkleur voor de taalvakken werkt ook: alles voor Engels in blauw, voor Frans alles in groen. Vooral als je visueel bent ingesteld houd je zo woordbeelden beter gescheiden.

• Maak een 2-weken planbord (whiteboard) waarop je je huiswerk in porties verdeeld. Noteer dus niet alleen in je agenda de deadline wanneer je iets af moet hebben, maar verdeel je huiswerk over de dagen ervoor. Zo worden het kleine porties huiswerk en ontstaat overzicht.

• Tot slot: wees lief voor jezelf. Weet je het even niet meer, gaat alles verkeerd en voel je de irritatie opborrelen, haal dan een aantal malen diep adem en bedenk rustig wat je nu het eerst moet doen. Vaak komt dan de rest vanzelf. Boos worden maakt het alleen maar erger!